Pilates omurgayı nasıl destekliyor? Uzman dört temel katkıyı anlattı

Uzun süre masa başında oturmak ve telefona bakarken boynu öne eğmek, boyun, sırt ve bel ağrılarının başlıca zeminlerinden biri olarak öne çıkıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Omurga Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Turgut Akgül, kontrollü hareket ve beden farkındalığına dayanan Pilatesin omurga sağlığı üzerindeki etkilerini anlattı.

Hareketsizlik, omurgayı zorlayan bir döngü yaratıyor. Bilgisayar ve telefon kullanımının artmasıyla uzun süre aynı pozisyonda kalmak günlük yaşamın olağan bir parçası hâline geldi. Özellikle masa başında çalışanlarda yanlış oturma, ekrana doğru eğilme ve yetersiz hareket; boyun, sırt ve bel bölgesinde ağrı, kas gerginliği ve hareket kısıtlılığına yol açabiliyor. Akgül’e göre omurga sağlığı yalnızca ağrı başladığında alınan önlemlerle korunamaz; doğru duruş alışkanlığı edinmek, gün içinde hareket etmek ve omurgayı destekleyen kasları güçlendirmek gerekiyor.

Pilatesin kurucusu Joseph Pilates’in omurga esnekliğine dair sözü de bu konunun önemini gösteriyor: "Eğer 30 yaşında omurganız esnekliğini kaybetmişse yaşlı, 60 yaşında omurganız esnekse gençsiniz demektir."

Pilatesin omurgaya dört katkısı

Kontrollü hareket, doğru nefes ve beden farkındalığı üzerine kurulu Pilates, kasların dengeli çalışmasını ve hareket kontrolünün gelişmesini destekleyebiliyor. Akgül’ün değerlendirmesine göre yöntemin omurgaya katkısı dört başlıkta toplanıyor.

Birincisi, merkez kaslarının güçlenmesi. Pilatesin temel ilkelerinden olan merkez bölge çalışmaları karın, bel ve pelvis çevresindeki kasları güçlendiriyor. Bu kasların dengeli ve koordineli çalışması gövde stabilitesini artırıyor ve gündelik hareketlerde omurgaya daha iyi destek sağlıyor.

İkincisi, duruş alışkanlığı. Egzersizlerin doğru pozisyonda ve kontrollü yapılması önem taşıyor. Beden farkındalığını artıran bu çalışmalar, kişinin duruşunu daha iyi fark etmesine ve gündelik yaşamda doğru hareket alışkanlıkları geliştirmesine yardımcı olabiliyor. Uzun saatler masa başında geçiren kişiler için bu farkındalık özellikle değerli.

Üçüncüsü, esneklik ve hareket kapasitesi. Omurganın sağlıklı hareket edebilmesi için kas gücünün yanında esneklik ve hareketliliğe de ihtiyaç var. Pilates kapsamındaki kontrollü esneme ve mobilite egzersizleri, omurga ve çevresindeki kasların hareket kapasitesinin korunmasına destek oluyor. Düzenli uygulanan bu egzersizler, gündelik hareketlerin daha rahat yapılmasına katkı sağlayabiliyor.

Dördüncüsü, nötr omurga pozisyonu. Pilatesin önemli ilkelerinden biri, egzersiz sırasında omurganın doğal eğriliklerinin korunması. Nötr omurga olarak tanımlanan bu pozisyon, hareket kontrolünün geliştirilmesine ve omurgaya gereksiz yük binmesinin önlenmesine yardımcı olabiliyor. Ancak doğru pozisyonun kişinin omurga yapısı ve sağlık durumuna göre değerlendirilmesi gerekiyor.

Egzersize başlamadan hekim değerlendirmesi

Pilates, omurga sağlığını destekleyen yöntemlerden biri olsa da her omurga rahatsızlığında tek başına tedavi olarak görülmemeli. Akgül, akut bel ve boyun ağrısı, aktif disk hernisi, ileri derecede osteoporoz ya da bilinen bir omurga hastalığı olanların egzersize başlamadan önce hekim değerlendirmesinden geçmesinin önemine dikkat çekti. Programın kişinin yaşı, fiziksel kapasitesi, kas gücü ve mevcut omurga sorununa göre planlanması gerekiyor. Gerektiğinde klinik Pilates konusunda deneyimli uzmanlar eşliğinde yapılan kontrollü çalışmalar tercih edilmeli. Yanlış tekniğle ya da kapasitenin üzerinde yapılan hareketler mevcut şikâyetleri artırabiliyor.

Gün içinde alınacak önlemler

Omurga sağlığı yalnızca egzersiz saatleriyle sınırlı değil. Gün içinde alınacak basit önlemler uzun vadede önemli katkı sağlayabiliyor. Masa başında çalışanların uzun süre aynı pozisyonda kalmaması, belirli aralıklarla ayağa kalkıp kısa yürüyüşler yapması ve oturuş pozisyonunu değiştirmesi öneriliyor. Ekranın göz hizasında konumlandırılması, telefona bakarken boynun uzun süre öne eğilmemesi ve çalışma ortamının ergonomik düzenlenmesi de omurgaya binen yükü azaltmaya yardımcı oluyor. Düzenli fiziksel aktiviteyi yaşamın bir parçası hâline getirmek, omurga çevresindeki kasların güçlü ve hareketli kalmasını destekliyor.

Akgül’ün vurguladığı gibi, omurga sağlığını korumak için büyük değişiklikler yapmak her zaman gerekli değil. Masadan kalkıp birkaç dakika yürümek, oturuş pozisyonunu değiştirmek, doğru duruş alışkanlığı kazanmak ve kişiye uygun egzersizleri düzenli uygulamak önemli kazanımlar sağlıyor. Sağlıklı bir omurga, büyük ölçüde her gün tekrarlanan doğru hareket alışkanlıklarıyla destekleniyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı